រូបថតជាច្រើនសន្លឹក ត្រូវគេបិទភ្ជាប់ទៅនឹងរបាំងបីផ្ទាំងធ្វើពីផ្តៅ នៅជ្រុងម្ខាងនៃជញ្ជាំង។រូបថតដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៅក្នុងសហគមន៍ទំាងនេះ ហាក់មានភាពរស់រវើក និងមានភាពចម្រុះនៃទិដ្ឋភាព។នៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីផ្ទាំងរូបថតនេះដែរ មានផ្កាដែលផលិតពីជ័រចម្រុះពណ៌អមសង្ខាងដ៏ស្រស់ស្អាត និងគួរឲ្យគយគន់។រីឯសំលៀកបំពាក់ និងលំនៅឋានបែបប្រពៃណីសម្រាប់ជនជាតិដើមភាគតិច ត្រូវគេរៀបចំដោយសមសួន និងផ្ចិតផ្ចង់។មុនចូលទៅដល់បន្ទាប់អាហារដ្ឋានជាន់ទី៣ គឺគេត្រូវឆ្លងកាត់ស្លាកយីហោហាងជាន់ផ្ទាល់ដីមួយជាមុនសិនដែលមានឈ្មោះថា«ខារ៉ាម្ហូបជនជាតិដើមភាគតិច»។តាមពិតទៅ ទីនេះហើយដែលគេស្គាល់ថាជាហាងចាណាង ដែលបម្រើសេវាមុខម្ហូបតាមបែបជនជាតិដើមភាគិត នៅម្តុំផ្សារទួលទំពូង ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។
លោក គឹម ភា ជាជនជាតិដើមភាគតិចកួយ មកពីខេត្តព្រះវិហារ គឺជាម្ចាស់ហាងចាណាងមួយនេះ។ដំបូងឡើយរូបគេចាប់ផ្តើមប្រកបមុខរបរដោយដើរលក់តាមចញ្ចើមផ្លូវដោយប្រើរទេះរុញ បន្ទាប់មកក៏សម្រេចចិត្តបើកហាងនេះតែម្តង គិតចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។
លោកបន្តថា៖«ការប្រកបរបរនេះជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្ញុំ ហើយណាមួយក្នុងនាមខ្ញុំជាជនជាតិដើមភាគតិចម្នាក់ ខ្ញុំគួរតែយកម្ហូបពីតាមបណ្តាខេត្តដើម្បីអោយបងប្អូនអ្នកភ្នំពេញបានស្គាល់ ឧទាហរណ៍ សម្លចាណាង សម្លប្រូង សម្លបុក និងសម្លផ្សេងទៀត ដែលពួកគាត់អត់ទាន់បានស្គាល់ថាតើវាមានរសជាតិយ៉ាងម៉េច ហើយគេហូបដូចម្តេច ចឹងហើយខ្ញុំយកមកភ្នំពេញដើម្បីឲ្យពួកគាត់បានស្គាល់ដែរ »។
បើតាមលោក គឹម ភា តាមពិតទៅមុខម្ហូបប្រភេទនេះ អត់អាចនិយាយបានថាវាជាសម្លរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចកួយដាច់មុខទេ ពោលនៅមានជនចាតិដើមភាគតិចច្រើនទៀតដែលរស់នៅ ខេត្តរតនគិរី មណ្ឌលគិរី និងព្រះវិហារ ដូចជា គ្រឹង ទំពួន និងចារ៉ាយជាដើម ក៏មានប្រពៃណី និងវិធីធ្វើម្ហូបប្រភេទនេះដូចគ្នាដែរ។វាខុសគ្នាត្រង់របៀបធ្វើ តែគេហៅឈ្មោះតែមួយគឺចាណាងនេះឯង។ជាងនេះទៀត មុខម្ហូបចាងណាង ដែលកំពុងបម្រើសេវាមានដូចសព្វថ្ងៃនេះ គឺរូបគេធ្លាប់បានរៀនសូត្រវិធីធ្វើនេះពីជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ឬខ្មែរលើ។ហើយអ្វីដែលខ្លួនបើកលក់ម្ហូបប្រភេទនេះនៅក្នុងទីក្រុងនោះក៏ព្រោះតែលោកចង់រក្សាអត្តសញ្ញាណសម្លចាណាង និងប្រមូលផ្តុំទុកជាឯកសារខ្លះផង។
លោកបន្តថា៖«ចាណាងមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថា ទីមួយ នៅភ្នំពេញអត់មានច្រើនកន្លែង ដែលគេលក់ម្ហូបចាណាង ហើយរសជាតិក៏ប្លែកម្យ៉ាងដែរព្រោះបើយើងអត់ទាន់បានសាកទេយើងគួរតែសាក មិនថាកន្លែងខ្ញុំទេ កន្លែងផ្សេងក៏បានដើម្បីដឹងថារសជាតិយ៉ាងម៉េច វាខុសពីសម្លកកូរម៉េច វាខុសពីសម្លម្ជូរគ្រឿងម៉េច វាប្លែកម្យ៉ាងដែរអាចសាកបាន »។
ជាអតីតសិស្សសង្គមវិទ្យានៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ កញ្ញា ដា សុភក្ត័ ឲ្យដឹងថា រូបគេស្គាល់មុខម្ហូបប្រភេទនេះពីដំបូងឡើយ តាមរយៈមិត្តភក្តិណែនាំ។បន្ទាប់ពីបានភ្លក់រសជាតិហើយ ក៏បន្តគាំទ្រទៀត ព្រោះរសជាតិប្លែក និងតម្លៃសមរម្យដែលអាចទទួលយកបាន។
ប្រភពបន្តថា៖ «ចំពោះវាមានមុខមាត់នៅទីក្រុង វាល្អដោយសារតែនៅទីក្រុងវាជាកន្លែងមួយដែលបន្តុំទៅដោយមនុស្សមកពីគ្រប់តំបន់ចឹងនៅពេលដែលវាមាននៅទីក្រុងអាចអោយមនុស្សទាំងអស់នោះបានដឹងពីរសជាតិទាំងអស់នេះ ហើយធម្មតានៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់គាត់ទទួលបានអីដែលគាត់គិតថាឆ្ងាញ់ ចូលចិត្តគាត់នឹងចែលរំលែកទៅបងប្អូនគាត់ ហើយចង់មិនចង់វាអាចថាជាការល្អមួយដែរនៅពេលដែលយើងបានមកលក់នៅកន្លែងនេះអាចអោយពួកគាត់បានស្គាល់ហើយអាចជួយគាំទ្រដល់បងប្អូនដែលគាត់ធ្វើ»។
របាយការណ៍ពីគេហទំព័ររបស់សំឡេងជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជាឲ្យដឹងថាម្ហូបចាណាងនេះមានដើមកំណើតនៅខេត្តរតនគិរី។ហើយមុខម្ហូបប្រភេទនេះគឺជាស្នាដៃមិនអាចលុបបានរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង។
បើទោះជាបែបនេះក្តី តំណាងសមាគមយុវជនជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជា លោក រម៉ាម ប្លេន ជាជនជាតិដើមភាគតិចចារ៉ាយ ឲ្យដឹងថាបច្ចុប្បន្ននេះនៅមិនទាន់មានប្រភពច្បាស់លាស់ដែលអាចបញ្ជាក់បានពីឬសគល់ នៃប្រភេទមុខម្ហូបនេះនៅឡើយទេថាជារបស់អ្នកណាឲ្យប្រាកដ។បើតាមលោកចាំ អ្នកភូមិបានតំណាល់តៗគ្នាមកថា ចាងណាងនេះ គឺជាផ្នែកមួយរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង។ហើយពួកគេប្រកាន់ទុកចាណាងនេះថា គឺជានិមិត្តរូបនៃអំបូររបស់ខ្លួនតាំងពីពេលនោះមក។
លោកបន្តថា៖«មិនទាន់មានប្រភពឯកសារណាបានចងក្រងទុកច្រើនអំពីប្រភពចាណាងនោះឡើយ។ បើតាមប្រភពចាស់ទុំជនជាតិគ្រឹង និងទំពួន ចាណាងមានប្រភពមកពីជនជាតិគ្រឹង និងមួយផ្នែកទំពួន។ ជនជាតិគ្រឹង ចាត់ទុកម្ហូបនេះ ជាអត្ដសញ្ញាណរបស់ខ្លួន »។
បើតាមលោក គឹម ភា ចាណាងនេះជាមុខម្ហូបដែលពេញនិយមខ្លាំងនៅតំបន់ភូមិសាស្រ្តភូមិភាគឦសាន្ត នៃប្រទេសកម្ពុជា។ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃមុខម្ហូបមួយប្រភេទនេះក៏កំពុងពេញនិយម និងទទួលបានការគាំទ្រដែរ នៅក្រុងភ្នំពេញ។
ជាទូទៅចាណាងនេះ មានលក្ខណៈខុសពីម្ហូបខ្មែរទូទៅបន្តិច ព្រោះវាមានសភាពទឹករាងក្រម៉ៅ រសជាតិមិនប្រៃពេក មិនផ្អែមពេក ហើយប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំ និងបន្លែពីធម្មជាតិ មានដូចជា ទំពាំង ស្នៀតពោត ប្រគ្រីវ ក្តាត ត្រប់ និងការរម្ងាស់ចេញពីស្លឹករុក្ខជាតិម្យ៉ាងឈ្មោះថាស្លឹកចាណាង ឬស្លឹកសណ្តែកខ្មោច។ចំណែកវិធីធ្វើទឹកស៊ុបវិញគេអាចយកឆ្អឹងគោ ឬឆ្អឹងជ្រូក ហើយនិយមទទួលទានជាមួយមីស្រុះ។ម្ហូបនេះគេកម្រចម្អិនវាជាប្រចាំថ្ងៃណាស់ ព្រោះវាត្រូវប្រើរយះពេលយូរដើម្បីចម្អិន។
ងាកមក កញ្ញា វីន ឯណេះវិញម្តង។ជាបុគ្គលិកបម្រើការនៅអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល នាងនិយាយថា ចាងណាងនេះ រូបគេស្គាល់មកយូរហើយដែរ ប៉ុន្តែកម្របានទទួលទាន។ម្យ៉ាងវិញទៀត បើចង់បរិភោគ ក៏មិនងាយនឹងបានដូចចិត្តដែរ ព្រោះក្រៅពីសហគមន៍ជនជាតិភាគតិច ឬលុះត្រាមានកម្មវិធីដែលពួកគេរៀបចំឡើង ទើបអាចមានឱកាសបានភ្លក់រសជាតិ។បើមិនដូច្នេះទេ គឺមិនងាយនឹងបានទទួលទានណាស់។លើសពីនេះទៀត ចំពោះរសជាតិចាងណាងនេះទៀតសោត ក៏មានភាពប្លែកពីមុខម្ហូបដែលពលរដ្ឋនៅភូមិភាគកណ្តាលចម្អិនដែរ។
កញ្ញាបន្តថា៖«ចាណាងអាចនិយាយបានថាពិសេសជាអត្តសញ្ញាណរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ខ្ញុំគិតថាឈ្មោះខុសពីម្ហូបខ្មែរទូទៅ ហើយពេលបានរសជាតិវាក៏ប្លែកដែរ វាដូចជាស៊ុបប៉ុន្តែមិនមែនស៊ុបវាមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថារសជាតិដិត គ្រឿងផ្សំដូចជាទំពាំង តែខ្ញុំមិនដឹងថាវាជាទំពាំងខ្មែរ ឬក៏ទំពាំងពិសេសដែលយកមកពីតំបន់ជនជាតិដើមភាគតិច ដែលជាម្ហូបសម្គាល់របស់ជនជាតិដើមភាគតិចចឹងអីដែលប្លែកនឹងគឺគ្រឿងផ្សំមានរសជាតិប្លែក »។
តំណាងយុវជនជនជាតិភាគតិចកម្ពុជា ឲ្យដឹងថា ចាណាង ដែលរៀបចំឡើងពីគ្រឿងផ្សំ និងបន្លែធម្មជាតិសឹងគ្រប់មុខហើយនេះ នៅរម្ងាស់ចេញពីរុក្ខជាតិម្យ៉ាងដែលមិនអាចខ្វះបានទៀតនោះគឺស្លឹកចាណាង ឬស្លឹកសណ្តែកខ្មោច។ហើយមុខម្ហូបមួយប្រភេទនេះស្លម្តងគេអាចរក្សាទុកបានពី១ទៅ២សប្តាហ៍ឬអាចច្រើនថ្ងៃជានេះ។មិនតែប៉ុណ្ណោះ ម្ហូបនេះសម្រាប់អ្នកភូមិគេមិនហូបប្រចាំថ្ងៃ ឬចម្អិនប្រចាំថ្ងៃនោះទេ។ក្នុងន័យថា គេទុកសម្រាប់បម្រុង ឬមានភ្ញៀវមកលេងផ្ទះម្តងម្កាល៕

