ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈអំពាវនាវដល់សាធារណជននិងអ្នកច្នៃម៉ូតសម្លៀកបំពាក់ឱ្យសិក្សាឈ្វេងយល់ឱ្យបានច្បាស់អំពីប្រវត្តិ ទម្រង់ និងចរិតលក្ខណៈដើម នៃសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីឱ្យបានច្បាស់ មុននឹងយកមកប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់អត្តសញ្ញាណសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ។
ក្នុងសេចក្តីណែនាំចុះទី២៦ ខែកុម្ភៈ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈបានអំពាវនាវដល់សាធារណជន ជាពិសេសអ្នកច្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ឱ្យសិក្សាឈ្វេងយល់ឱ្យបានច្បាស់អំពីប្រវត្តិសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី ទម្រង់និងបរិបទដើមនៃការប្រើប្រាស់ មុននឹងយកមកប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ។
ក្រសួងវប្បធម៌លើកឡើងថា “ការស្រឡាញ់ពេញចិត្តណាមួយឬការប្រើប្រាស់អ្វីមួយដោយពុំមានការឈ្វេងយល់ពីតម្លៃ និងឫសគល់ដើមឱ្យច្បាស់លាស់នោះ អាចនាំមកនូវលទ្ធផលអវិជ្ជមាន ធ្វើឱ្យខូចខាតឬបាត់បង់តម្លៃបេតិកភណ្ឌជាតិខ្លួនទៅវិញ”។
លោកស្រី ជ័យ ច័ន្ទកិត្យា អគ្គនាយករង នៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ នៃក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងចេញសេចក្តីណែនាំនេះ ដើម្បីជូនដំណឹងនិងផ្តល់នូវព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន អំពីការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយសារ កន្លងមកសង្កេតឃើញមានការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីជាតិមិនស្របតាមប្រពៃណីនិងវប្បធម៌ជាតិ។
លោកស្រីបន្តថា ក្រសួងនឹងបន្តសិក្សាស្រាវជ្រាវនិងចងក្រងអំពីប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់និងវប្បធម៌របស់ខ្មែរ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ ជាចំណេះដឹងជូនសាធារណជនទូទៅ ជាពិសេសប្រជាជនកម្ពុជានិងយុវជន តាមរយៈការបោះពុម្ពសៀវភៅ ធ្វើសិក្ខាសាលា រៀបចំជំនួប រៀបចំកម្មវិធីមហោស្រព ធ្វើបទសម្ភាសន៍ និងបទបង្ហាញផ្សេងៗ។
លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា ៖ “កន្លងមកក្រសួងបានជួយផ្តល់យោបល់ ការគាំទ្រផ្នែកស្មារតីនិងបច្ចេកទេស ក៏ដូចជាសហការរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងការច្នៃម៉ូត និងបង្ហាញអំពីសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីជាតិ តាមការស្នើសុំ ក៏ដូចធ្វើជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិតផង។ យ៉ាងណាមិញកិច្ចការនេះ នៅតែបន្ត និងសង្ឃឹមថា យើងនឹងមានសកម្មភាពកាន់តែច្រើន ដើម្បីលើកកម្ពស់ផ្នែកនេះអោយបានប្រសើរ” ។
អ្នកស្រី ភ្លុក រស្មី អ្នកគ្រប់គ្រងនិងរៀបចំសម្លៀកបំពាក់នៅហាងបុស្បាជួលឈុតបុរាណ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ១០០ម៉ែត្រ ខាងកើតសារមន្ទីរជាតិ បានប្រាប់ Press Start Cambodia ថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានការនិយមច្នៃម៉ូតបែបសហសម័យ ប៉ុន្តែចំពោះសម្លៀកបំពាក់មួយចំនួនដូចជាអាវផាយនិងស្បៃវិញ ត្រូវពាក់តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ និងមិនអាចយកមកច្នៃបំបែកក្បាច់បានឡើយ។
អ្នកស្រី ភ្លុក រស្មី និយាយថា៖ “នៅពេលដែលយកឈុតច្នៃទៅស្លៀកហើយបង្ហោះនៅតាមបណ្តាញសង្គម យើងគួរប្រាប់គេថា ឈុតនេះ គឺជាឈុតច្នៃប្រឌិតសហសម័យចឹងទៅ”។
បើតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈថា “អាវផាយ” ឬរាជសព្ទហៅថា “ព្រះភូសាផាយ” គឺប្រើសម្រាប់ពាក់គ្របពីលើអាវកត្រង់របស់មនុស្សប្រុសនៅក្នុងពិធីប្រពៃណី ឬក្នុងពិធីផ្លូវការនានាតាមកម្រិតបុណ្យស័ក្តិ ឋានៈ និងកិត្តិយស។ រីឯ “ស្បៃ” ប្រើសម្រាប់ពានាក្នុងឈុតសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីនិងសម្លៀកបំពាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍ក្នុងកិច្ច “ព្រះថោងតោងស្បៃ” ក៏ដូចជាពិធីសំខាន់ផ្សេងៗក្នុងជីវិត ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងប្រវត្តិសាស្រ្ត។
លោក ស៊ុ សោហាន់ អាយុ ៨២ឆ្នាំ ជាចាស់ព្រឹទ្ឋចារ្យនិងជាអតីតគ្រូបង្រៀនបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីភាពប្រែប្រួល នៃការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីនៅជំនាន់របស់លោក និងក្មេងៗជំនាន់សព្វថ្ងៃ។
លោក ស៊ុ សោហាន់ បាននិយាយថា៖ “ឥឡូវ វប្បធម៌បរទេសបានចូលមកច្រើន ។ ខ្មែរយើងមួយចំនួន គឺផ្តេកផ្តួលទៅលើអរិយធម៌គេ”។ លោកបន្ថែមថា៖ “តាមិនចង់ឃើញអរិយធម៌យើងធ្លាក់របូតចេញពីវប្បធម៌ជាតិយើងទេ”។
តាមរយៈសេចក្តីណែនាំនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានអំពាវនាវឲ្យសាធារណជនព្យាយាមសិក្សា និងស្រាវជ្រាវឲ្យបានច្បាស់អំពីទម្រង់ និងបរិបទដើមនៃសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី មុននឹងយកទៅប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ ព្រោះការប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការយល់ដឹងអំពីតម្លៃ និងឫសគល់ដើមអាចនាំមកនូវលទ្ធផលអវិជ្ជមាន ដែលប៉ះពាល់ដល់តម្លៃបេតិកភណ្ឌជាតិ៕
អត្ថបទដោយ៖ ម៉ក់ ម៉ូលីសុភ័គនាថ និង គីម ផាគ្រី

