សាលាដំបូងខេត្តព្រះវិហារ បានសម្រេចឃុំខ្លួនជនសង្ស័យចំនួន ៣នាក់ និងកំពុងស៊ើបអង្កេតអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដែលលួចកាប់ព្រៃខុសច្បាប់ នៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិព្រៃព្រះរការ ខេត្តព្រះវិហារ ក្រោយសហគមន៍ចុះល្បាតរកឃើញបទល្មើស និងរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ក្រោយពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីប្រជាសហគមន៍ថាមានបទល្មើសលួចកាប់ឈើនៅតំបន់អូរស្កាច (តំបន់៩៤) នៃដែនជម្រកសត្វព្រៃឆែប-ព្រះរការនោះ ក្រសួងបានចាត់មន្ត្រីជំនាញ និងមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សនៃមន្ទីរបរិស្ថានខេត្ត ចុះពិនិត្យស្រាវជ្រាវ ស៊ើបអង្កេត និងបានបង្រ្កាបភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង។
លោកបន្តថា ក្នុងប្រតិបត្តិការណ៍នោះ មន្ត្រីជំនាញ បានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ៣នាក់ កសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅសាលាដំបូងខេត្តព្រះវិហារ ហើយសាលាដំបូងខេត្ត បានសម្រេចឃុំខ្លួនជនសង្ស័យទាំងនោះជាបណ្តោះអាសន្ន។
លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បានបញ្ជាក់ដែរថា៖ «នៅពេលចុះប្រតិបត្តិការ យើងក៏ជួបប្រទះនឹងជនល្មើសកំពុងតែដឹកឈើចេញពីតំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិ នៅក្នុងនោះយើងឃាត់ឈើអារដូចមានរូបភាពហ្នឹង និងឃាត់ខ្លួនមនុស្ស និងជនសង្ស័យនោះ៣នាក់ និងបញ្ចូនទៅតុលាការ»។
បើតាមមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក្រសួងនឹងបន្តធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងស៊ើបអង្កេត ដើម្បីស្វែងរកអ្នកបញ្ជា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធបទល្មើសធនធានធម្មជាតិនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីមកទទួលទោសតាមផ្លូវច្បាប់។
លោកថ្លែងថា៖ «ក្រុមការងារក្រសួងនៅតែបន្តធ្វើការនៅក្នុងតំបន់ការពារនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីស៊ើបអង្កេតទប់ស្កាត់បទល្មើសធនធានធម្មជាតិជាពិសេសតំបន់ភូមិសាស្ត្រខេត្តព្រះវិហាររកអ្នកដែលកាប់ព្រៃឈើបន្តទៀត និងអ្នកនៅពីក្រោយខ្នង។ នីតិវិធីនេះ នឹងនៅតែបន្តទៀត» ។
ព្រះរាជអាជ្ញារង និងជាអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តព្រះវិហារលោក ស្រេង វុទ្ធា បានឱ្យដឹងថា ក្រោយតុលាការទទួលបានសំណុំរឿងនេះ សាលាដំបូងខេត្ត បានចេញដីកាបង្គាប់ឱ្យឃុំខ្លួនជនទាំង៣នោះ នៅពន្ធនាគារខេត្តជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោមការចោទប្រកាន់ពីបទ «ដឹកជញ្ជូនធនធានធម្មជាតិដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត» ប្រព្រឹត្តនៅចំណុចទីលានចាក់សម្រាម ស្ថិតក្នុងភូមិបុស្សធំ ឃុំប្រមេរ ស្រុកត្បែងមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ មានចែង និងត្រូវផ្តន្ទាទោស តាមបញ្ញត្តិមាត្រា៨៥០ នៃក្រមបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ។
បើតាម លោក ស្រេង វុទ្ធា បុរសជាសង្ស័យទាំង ៣នាក់នេះ រួមមាន ឈ្មោះ នុត ជា អាយុ ៤៧ឆ្នាំ, ឈ្មោះ ខុន សាស អាយុ ៣២ឆ្នាំ និងឈ្មោះ សាធ វី អាយុ ៣៣ឆ្នាំ។
លោកថា៖ «តុលាការដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន ពីបទ ដឹកជញ្ជូន ធនធានធម្មជាតិដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត ដើម្បីធានារក្សាជនត្រូវចោទទុកជូនតុលាការចាត់ការតាមនីតិវិធី»។
យោងតាមក្រមបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ មាត្រា ៨៥០ ចែងថា បុគ្គលណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើបទល្មើសធនធានធម្មជាតិថ្នាក់ទី២ នៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១(មួយ)ឆ្នាំ ទៅ៥(ប្រាំ)ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០ ០០០ ០០០ (មួយរយលាន) រៀល ទៅ ៥០០ ០០០ ០០០ (ប្រាំរយលាន) រៀល។
យុវជនជនជាតិដើមភាគតិចកួយដែលបានសហការជាមួយអាជ្ញាធរដោយជូនពួកគេទៅត្រួតពិនិត្យទីតាំងផ្ទាល់ កាលពីម្សិលមិញ លោក ខាក់ ភារិទ្ធម៉ាស៊ី សាទរចំពោះចំណាត់ការរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។
លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺថាល្អ ចំណាត់ការរបស់ក្រសួង និងមន្ទីរដែលបានចាប់បានជនល្មើស ប៉ុន្តែខ្ញុំបានចុះទៅជាមួយមន្ត្រីដែនដែរ កាលពីម្សិល[មិញ] អត់បានឃើញជនល្មើសទេ មិនដឹងក្រុមមន្ត្រីគាត់ចុះទៅចំនុចណាខ្លះដែលបានចាប់ ព្រោះខ្ញុំទើបឃើញព្រឹកមិញ ក្រសួងថាចាប់បានជនល្មើសបីនាក់បែបនេះ» ។
តែយ៉ាងណា លោកថា លុះត្រាតែអាជ្ញាធរស៊ើបអង្កេតចាប់មេខ្លោងបាន ទើបបទល្មើសព្រៃឈើអន់ថយ។
លោកថា៖ « ប្រសិនជាចង់ឱ្យបទល្មើសអន់ថយមែនទែន គួរណាតែស៊ើបសួររកថៅកែណា ឬក៏ឈ្មួញណាដែលទិញឈើចេញពីព្រៃយកទៅលក់ ចង់ឱ្យមន្ត្រីបរិស្ថានស៊ើបដើម្បីចាប់មេក្លោងបាន ទើបព្រៃឈើវាអត់អស់» ។
ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប្រធានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ លោក ថាប់ សុខឃី ស្នើឱ្យក្រសួងធ្វើការស៊ើបអង្កេតឱ្យបានម៉ត់ចត់ ដើម្បីចាប់អ្នកនៅពីក្រោយខ្នងពិតប្រាកដ។
លោកថា៖ «ប្រហែលជាមានថៅកែដែលទិញឈើ ទើបពួកគាត់ទៅកាប់ ទៅអារ ខ្ញុំចង់ឱ្យក្រសួងស៊ើបអង្កេតថានរណាជាអ្នកបញ្ជាពិតប្រាកដ គាត់លក់ឱ្យថៅកែណា ដើម្បីងាយស្រួលនៅក្នុងការធ្វើការ និងចាប់បានអ្នកនៅពីក្រោយពិតប្រាកដ » ។
កញ្ញា ហេង គឹមសួ មន្ត្រីផ្នែកគោលនយោបាយ និងតស៊ូមតិ នៃអង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍ សាទរចំពោះចំណាត់ការភ្លាមៗរបស់ក្រសួង និងសង្ឈឹមថា ករណីបន្តបន្ទាប់ទៀត ក្រសួងនឹងចាត់វិធានការរឹតបន្តឹងច្បាប់ទៅលើជនល្មើសដែលប្រព្រឹត្តិបទល្មើសព្រៃឈើខុសច្បាប់នេះផងដែរ។
កញ្ញាថា៖ «ដំណោះស្រាយ ដើម្បីកុំឱ្យមានករណីកាប់ឈើខុសច្បាប់នៅតែបន្តកើតមានទៀត គឺរដ្ឋាភិបាលគួរតែរឹតបន្តឹងច្បាប់ មន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានគួរតែសហការណ៍ជាមួយនឹងអ្នកដែលរស់នៅតំបន់នោះផ្ទាល់ ដែលគាត់ស្គាល់ពីភូមិសាស្ត្រទីតាំងនោះ ហើយសហការណ៍ជាមួយគាត់ ដើម្បីចុះចាប់បទល្មើសទាំងអស់គ្នា និងដាក់ទោសទៅលើអ្នកដែលប្រព្រឹត្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់ទាំងនោះ» ។
ជាមួយគ្នានេះ កញ្ញា ហេង គឹមសួរ ស្នើឱ្យក្រសួងយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះ និងផ្តល់ជាកញ្ចក់ថវិកា ឬគាំទ្រដល់ប្រជាសហគមន៍ឱ្យពួកគាត់អាចចុះល្បាតព្រៃ ព្រោះនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាអត្តសញ្ញាណរបស់ដូនតាពួកគាត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សទាំងអស់គ្នា។
បើតាមអង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍ តំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ ទំហំជាង ៩០ ៣៦១ ហិកតា ហ៊ុមព័ទ្ធដោយស្រុកចំនួន៣ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦។ យ៉ាងណា អង្គការនេះសង្កេតឃើញថា បើទោះបីជាដាក់បញ្ចូលព្រៃព្រះរការ ជាតំបន់ការពារក្តី ប៉ុន្តែបទល្មើសព្រៃឈើនៅតំបន់នេះ នៅតែបន្តកើតមានជាបន្តបន្ទាប់មកដល់បច្ចុប្បន្ន៕