នាយករដ្ឋមន្ត្រីថា ការ​វាស់វែង​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​បណ្តោះ​អាសន្ន ជាការ​​​កំណត់​​ខ្សែព្រំដែន​​ដែល​​ត្រឹម​​​ត្រូវ​​រវាង​​កម្ពុជា និង​​ថៃ

ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បញ្ជាក់​​ថា គោល​ដៅ​នៃ​ការ​វាស់​វែង និង​បោះបង្គោល​ព្រំ​ដែន​​បណ្តោះអាសន្ន​រវាង​កម្ពុជា និង​ថៃ មិនមែនជាការ​គណនាអំពីការ​ចំណេញ​ឬខាត​ដីនោះទេ ប៉ុន្តែ​ជាការ​កំណត់​នូវ​ខ័ណ្ឌ​សីមានៅ​លើដីជាក់ស្តែង ដែលបញ្ជាក់ពីខ្សែ​ព្រំដែន​​ដែល​ត្រឹមត្រូវ និងច្បាស់​លាស់​​រវា​ង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​​ ដើម្បីធានាការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ។

យោង​តាមសំណេរ​នៅ​លើ​បណ្តាញ​សង្គមហ្វេសប៊ុក​របស់​នាយករ​ដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅព្រឹក​ថ្ងៃទី​២៥ ខែ​វិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ​២០២៥នេះ បានលើកឡើង​ថា បញ្ហា​ព្រំដែន គឺ​ជា​បញ្ហាស្មុគ​ស្មាញ ដែល​បាន​បន្សល់​​ទុក​រាប់​រយ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ហើយ​​ត្រូវ​រួម​គ្នា​ដោះ​ស្រាយ ដើ​ម្បី​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៃប្រ​ទេស​ទាំង​ពីរ អាច​រស់​​នៅ​ជាមួយ​គ្នា​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​ដោយ​សុខ​សាន្ត ក្នុង​រយៈ​ពេល​វែង​ទៅ​មុខទៀត​។

លោក​បន្តថា ស្រប​តាម​ស្មារតី​ដែល​បាន​ឯកភាព​គ្នា រវាង​គណៈ​កម្ម​ការ​ចម្រុះ​ខណ្ឌ​សីមា​ព្រំ​ដែនគោក​កម្ពុជា-ថៃ (JBC) ភាគី​កម្ពុជា និង​ភាគីថៃ​បាន​ឯកភាព​គ្នា​បញ្ជូន​ក្រុម​វាស់​វែង​ចម្រុះ​ចុះ​អនុវត្ត​ការ​ងារ​វាស់​វែង និង​បោះប​ង្គោល​ព្រំដែន​បណ្តោះ​អាសន្ន នៅ​កំណាត់​ខ្សែ​ព្រំដែន​ចន្លោះបង្គោល​​ព្រំដែន​លេខ​ ៤២-៤៧ នៅ​ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ និង​លេខ ៥២-៥៩ នៅ​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​​ដែល​​​​​កា​រងារ​នេះ មិនមែន​ជា​​ការ​ងារ​ដែល​ចាប់​ផ្ដើម​ថ្មី​ទាំង​ស្រុង​នោះ​​​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​ការ​​ងារ​បច្ចេក​ទេស​​ ដែល​បន្ត​ពី​អ្វី​ដែល​ក្រុម​ការ​ងារ​បច្ចេក​ទេស​ព្រំដែន​នៃ​ប្រទេស​​ទាំងពី​រ បាន​រួម​គ្នា​ធ្វើជិត ២០​​ឆ្នាំម​ក​​ហើយ។

បើតាម​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គោលដៅ​នៃ​កា​រវា​ស់​វែង​ និង​បោះប​ង្គោល​ព្រំដែនបណ្តោះអា​សន្ន​ខាង​លើ​នេះ មិន​មែន​ដើម្បី​គណនា​អំពី​ការ​ចំណេញ​​ឬ​ខាត​ដី​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែគោល​​ដៅ​​ចំបង គឺដើ​ម្បី​កំណត់​នូវ​​​ខ័ណ្ឌ​សីមា​នៅ​លើ​ដី​ជាក់​ស្តែង​​ដែល​បញ្ជាក់​អំពី​ខ្សែ​ព្រំដែនមួយ​ដែល​ត្រឹម​ត្រូវ និង​ច្បាស់​លាស់​រវាង​ប្រទេស​​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ ដោយ​ផ្អែក​លើ​មូល​ដ្ឋាន​នៃ​ឯកសារ​គតិ​យុត្ត​ដែល​បន្សល់​ទុក​ពី​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង និង​ច្បាប់​អន្តរ​ជាតិ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ បាន​គូស​​បញ្ជាក់ថា៖ «ការវាស់វែង និងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤២-៤៧ និង លេខ៥២-៥៩ នៅពេលនេះ គឺជាការបន្តអនុវត្តការ​ងារ​ជា​​ជំហានៗ ដើម្បីឈានទៅដល់ការខណ្ឌសីមាលើដីជាក់ស្ដែង ស្របតាមខ្លឹមសារនៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ស្របតាមបែបបទការងារឆ្នាំ២០០៣ និងស្របតាមស្មារតីនៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ JBC នាពេលកន្លងមក ព្រមទាំងអនុវត្តតាមបែបបទណែនាំបច្ចេកទេស ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា»។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបន្តទៀតថា ការងារវាស់វែងនិងស្វែងរុករកទីតាំងពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែនទាំងនេះ គឺធ្វើឡើងយ៉ាងហ្មត់ចត់និងទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុត ដោយឈរលើមូល​ដ្ឋាននៃឯកសារគតិយុត្តដែល​បន្សល់ទុកពីអាណាព្យាបាលបារាំង ជាពិសេសកំណត់ហេតុ បោះបង្គោលរបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន-សៀម ឆ្នាំ១៩០៨-១៩០៩ និងគណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន-សៀម ឆ្នាំ១៩១៩-១៩២០។

លោក​បានសង្កត់​ធ្ងន់​​ថា៖ «កម្ពុជា​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​គោល​ការ​ណ៍​មិន​រំលោភ​បំពាន​លើ​ដែនអធិប​តេយ្យ​និង​បូរណភាព​ទឹកដី​រ​បស់​ប្រទេស​ជិត​ខាង​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​ក៏​មិន​យល់​ព្រម​ឱ្យ​មានការ​រំលោភ​បំពាន​លើ​ដែន​អធិប​តេយ្យ និង​បូរណ​ភាព​ទឹក​ដី​របស់​កម្ពុ​ជា​នោះ​ដែរ»។

ការលើកឡើងរបស់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​លើក​ឡើង​ជា​ហូរ​ហែរតាម​បណ្ដាញ​សង្គម ដោយ​មាន​ការ​ជជែក​វែក​ញែក ក៏​ដូច​ជា​ការបញ្ចេញមតិការចោទជាសំណួរ និងការបង្ហាញពីកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការវាស់វែងនិងការបោះបង្គោលព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្ន​ នៅចន្លោះបង្គោល​ព្រំដែនលេខ៤២-៤៧ និងលេខ៥២-៥៩ ទាក់ទិនទៅនឹងការខាត ឬចំណេញដី ពីសំណាក់ភាគីណាមួយ។

Press Start Cambodia មិនទាន់អាចសុំការអធិប្បាយ​បន្ថែម​ជុំវិញ​ករណីនេះ​ ពី លោក ឡាំ ជា រដ្ឋ​មន្ត្រីទ​ទួល​បន្ទុក​រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន និង​​លោក​ សុខ លូ អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង និង​​លោក អ៊ុ រាត្រី អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាន​ទេ​នៅរសៀល​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​វិច្ឆិកា​នេះ។

ចំណែក លោក លី សុវណ្ណារិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មាន​ប្រសាសន៍​យ៉ាង​ខ្លីថា លោក​មិន​អាច​ផ្ដល់​ការ​វិវឌ្ឍ​ចុង​​ក្រោយ​នៃ​ការ​វាស់​វែង និងបោះបង្គោល​ព្រំដែន​រវាង​កម្ពុជា​-ថៃ ​បានទេ ដោយ​សារ​តែ​លោក​មិន​មែន​ជា​សមាជិក​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ការ​ងារ​បោះ​បង្គោល​ផ្ទាល់។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការព្រំដែននេះ ខ្ញុំអត់បានមាននៅក្នុងក្រុមការងារ​បោះបង្គោល ពាក់ព័ន្ធនឹងគណៈកម្មាធិការខណ្ឌសីមា​ចម្រុះ​កម្ពុជា-ថៃ​ហ្នឹង ​គេ​មាន​ក្រុម​ការ​ងារ​គេ។ អ៊ីចឹង​​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​កា​របោះ​ប​ង្គោល​នេះ​ អាច​ស្ដាប់​សារ​របស់​សម្ដេចបវរធិបតីទៅ ដឹងច្បាស់ហើយ»។

ពាក់ព៌ន្ធនឹងរឿងនេះ អ្នកវិភាគកិច្ចការសង្គម និងជាប្រធានវិទ្យា​ស្ថាន​ប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា លោក ប៉ា ច័ន្ទ​​​រឿន យល់​ថា ការ​ចេញ​មុខ​មក​បក​ស្រាយ​​របស់​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រីកម្ពុជា​​ ជុំវិ​ញ​បញ្ហាព្រំដែន​នេះ ​​គឺ​ជារឿ​ង​ល្អ ដើម្បីផ្ដ​ល់ព័​ត៌មា​ន​បន្ថែម​ទៅដ​ល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​យល់​ដឹង​ និង​​លុបបំបាត់​ ក៏​ដូច​ជា​កាត់​បន្ថយ​ការ​សង្ស័យ និង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ពួក​គាត់​ ជុំវិ​ញ​បញ្ហា​ព្រំដែននេះ។

លោក​​ថា៖ «ការបញ្ចេញយោបល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការ​ងារ​ចុះវាស់វែង និងបោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​រវាង​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ​ជាមួយ​និង​ថៃ វា​ជាស​ញ្ញាល្អ​ដែល​ឆ្លុះប​ញ្ចាំង​អំ​ពី​ការ​យកចិត្ត​ទុក​ដាក់​ និង​ការចាប់អារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាព្រំដែន។ […] បើទោះបីជាការលើកឡើងទាំងនោះ មានភាពលើសលស់​ដែល​អាច​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​អារម្មណ៍របស់​មន្ត្រីប្រ​តិបត្តិ​ការ ប៉ុន្តែ​នេះ​គឺជា​រឿ​ង​ធម្មតា​​​នៅ​ក្នុងស​ង្គម​ប្រជាធិ​ប​តេយ្យ​សេរី​ ដែលប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិនៅក្នុងការសួរនាំនិងបញ្ចេញមតិ ដល់​ពេលខ្លះអាចបង្កប់នូវការសង្ស័យ ប៉ុន្តែវា​គឺជារឿងធម្មតាទេ»។

អ្នកវិភាគកិច្ចការសង្គមរូបនេះ បន្តថា អ្វីដែលរាជរដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ធ្វើ​បន្ត​នោះ គឺ​ផ្ដល់​ព័ត៌​មាន​ជាប្រចាំ និង​ទៀង​ទាត់ គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​ទៅ​កាន់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គាត់​បាន​យល់​ដឹង​អំពីដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​វាស់​វែង និង​បោះប​ង្គោល​ព្រំដែន។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «ករណីមួយទៀត ប្រសិនបើមានការដឹងឮ និងការចូលរួមសង្កេតពីភាគី​ពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន ដែល​អាចចាត់ទុកជាក្រុម​ដែល​មាន​ជំហរ​អព្យាក្រឹត្យ​ចំពោះជា​តិ និងមាន​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ទូលំ​ទូលាយ ខ្ញុំជឿថា អាច​នឹង​កាត់​បន្ថយ​ការ​យល់​ច្រឡំ និង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទៅ​លើ​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​វាស់​វែង»។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​របស់​​​រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋាន​កិច្ចការ​ព្រំដែន ចុះ​​​ថ្ងៃ​​​ទី​​២១ ខែវិ​ច្ឆិកា ឆ្នាំ​​២០២៥​​ ឱ្យ​ដឹង​ថា ​បើគិ​ត​ចាប់​ពីថ្ងៃ​ទី​៨ ដល់​ថ្ងៃទី​២​៤ ខែ​​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រុម​វាស់វែងចម្រុះ​នៃភាគីកម្ពុជា និងភាគី​ថៃ បានសម្រេចការងារបោះបង្គោលបណ្តោះ​​​អាសន្ននៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ ៥២-៥៩ ព្រំដែនកម្ពុជាថៃ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបងរបស់កម្ពុជា ជាប់នឹងខេត្តចាន់បុរីរបស់ថៃ បានចំនួន ១៥៧ បង្គោល នៃបង្គោលសរុបដែលត្រូវបោះចំនួន ១៦៦ ស្មើនឹង ប្រមាណ ៩៥%។

ប្រភពដដែល​បន្ត​ថា​ ក្រុមវាស់វែងចម្រុះនៃភាគីកម្ពុជា និងភាគីថៃ បានបន្តអនុវត្តការងារថតរូបពីលើអាកាស​ដោយប្រើដ្រូន ដើម្បីបង្កើតផែនទីរូបថត មុននឹងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ននៅលើដីជាក់ស្តែង នៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ ៤២ ដល់ ៤៧ ក្នុងភូមិសាស្ត្រភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា និងស្រុកគោកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេស​ថៃ។

​​​បើតាម​​រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋាន​កិច្ចការ​ព្រំដែន ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមវាស់វែងចម្រុះនៃភាគីទាំងពីរ បានចុះអនុវត្តការងារថតរូបពីលើអាកាសដោយប្រើដ្រូន នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែន​លេខ ៤២-៤៣ ដោយសម្រេចបានប្រវែងប្រមាណ ៥,៣ គ.ម ស្មើនឹង​ប្រមាណ ៧៦% ដោយការងារ ថត​រូបពីលើអាកាសនេះនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខ៕