កម្ពុជាបានតវ៉ាជំទាស់ជាផ្លូវការជាថ្មីទៀតប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពឈ្លានពាន និងការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ បន្ទាប់ពីកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ជីកកកាយ សាងសង់លេណដ្ឋាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗនៅតំបន់មួយចំនួនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យនិងខេត្តព្រះវិហារ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចុះថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិអះអាងថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ជីកកកាយ និងសាងសង់លេណដ្ឋានបេតុងថ្មីមួយបន្ថែមទៀតនៅតំបន់ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រាសាទតាមាន់ធំ ឈូសឆាយដីសាងសង់ផ្លូវព្រមទាំងរចនាសម្ព័ន្ធអចិន្ត្រៃយ៍មួយចំនួននៅភាគខាងលិចតំបន់ដំណាក់ស្តេចក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
ក្រសួងការបរទេសបញ្ជាក់ទៀតថា តំបន់មួយចំនួននៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារដូចជាតំបន់មុំបី ម្តុំភ្នំ៤៦៩ តំបន់អានសេះ នៅម្តុំច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិអានសេះ អូរផ្កាស្នេហ៍ ភ្នំ៦៧៧ និងភ្នំ៥០០ នៅតំបន់តាថាវ ម្តុំប្រាសាទដូនទុន ភ្នំ៥០៥ ភ្នំ៣០៣ និងតំបន់ច្រកតាថាវ តំបន់តាសឹម និងចាក់ច្រែង កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពដូចជាឈូសឆាយដី សាងសង់ផ្លូវ រចនាសម្ព័ន្ធអចិន្ត្រៃយ៍ សំណង់បេតុងអចិន្ត្រៃយ៍ និងសាងសង់រូបសំណាកព្រះពុទ្ធរូប។
ក្រសួងការបរទេសបន្ថែមទៀតថា កងកម្លាំងថៃដោយមានជំនួយពីព្រះសង្ឃថៃ បានសាងសង់រូបសំណាកព្រះពុទ្ធមួយចំនួននៅទីតាំងផ្សេងៗក្នុងទឹកដីកម្ពុជា រួមទាំងតំបន់តាថាវ និងភ្នំទ្រព្យ ខេត្តព្រះវិហារ តំបន់អូរស្មាច់ និងប្រាសាទខ្នារខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
ក្រសួងការបរទេសក៏បានអះអាងផងដែរថា តំបន់ទាំងនេះ ស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាទាំងស្រុង ដែលបានកំណត់ដោយផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១:២០០.០០០ របស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ស្របតាមអនុញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្និសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលសរសេរថា៖ “សកម្មភាពខាងលើ គឺជាការរំលោភបន្ថែមទៀតលើមាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងរដ្ឋាភិបាល នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃស្តីពីការវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែន ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ ក៏ដូចជាចំណុចទី១ (វិធានកាត់បន្ថយភាពតានតឹង) នៃសេចក្តីប្រកាសរួម នៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥”។
ជាមួយនឹងការអំពាវនាវឱ្យប្រទេសថៃបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវសកម្មភាព ដែលបានធ្វើនៅតំបន់ដូចរៀបរាប់ខាងលើឬនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀត និងជៀសវាងសកម្មភាពឯកតោភាគី កម្ពុជាក៏បានបញ្ជាក់សាជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីចំពោះជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់របស់ខ្លួន តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិភាព ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីនានា ព្រមទាំងប្តេជ្ញាចិត្តជាដាច់ខាតចំពោះការប្រកាន់ជំហរជាគោលការណ៍ថា ព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយកម្លាំងឡើយ។
កាលពីថ្ងៃទីសុក្រ ទី១៣ ខែមីនា កម្ពុជាបានប្រកាសតវ៉ាជាផ្លូវការដូចគ្នាប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពខុសច្បាប់ថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់របស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃដូចជាការសាងសង់ប៉ុស្តិ៍យាម ផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ និងការជីកកកាយខុសច្បាប់នៅលើពយភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលបានរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាច្រើនកន្លែងចន្លោះថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦៕

