សកម្មជនការពារព្រៃឈើ រកឃើញថា ដើមឈើប្រណិតធំៗជិត៥០ដើម ក្នុងតំបន់ការពារព្រៃឡង់ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ត្រូវបានគេលួចកាប់បំផ្លាញជាថ្មីទៀត ខណៈមន្ត្រីថានឹងចុះទៅស្រាវជ្រាវករណីនេះ។
ការរកឃើញនេះ ក្រោយពីសកម្មជនព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ បានឆ្មក់ចូលក្នុងព្រៃការពារមួយនេះ រយៈពេល២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។
សកម្មជនការពារព្រៃឡង់ខេត្តព្រះវិហារ លោក ខេម សុឃី បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា អំឡុងពេលចុះទៅល្បាតនៅតំបន់ព្រៃឡង់នោះ លោកនិងប្រជាសហគមន៍ដែលចូលរួម បានរកឃើញគល់ឈើធំៗដែលទើបនឹងកាប់ថ្មីៗប្រមាណជិត ៥០គល់ ស្ថិតនៅភូមិសាស្ត្រភូមិស្រែវាល ឃុំភ្នា ស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារ។
លោកថា៖ «ករណីនេះ ទើបតែកាប់ថ្មីៗនេះ ប្រហែលជា៥០គល់នៅក្នុងហ្នឹង។ ប្រភេទដែលកាប់មានឈើផ្អៀក កកោះ ឈើទាល ក្រឡាញ់ ដើមត្បែងហ្នឹងក៏ ជាឈើដែលប្រភេទគេកាប់»។
លោក ខេម សុឃី បន្តថា នៅពេលចុះល្បាតនោះ លោកក៏បានជួបនឹងអ្នកកាប់ឈើដោយផ្ទាល់ផងដែរ ដែលពួកគេគឺជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់ ហើយឈើដែលបានកាប់នោះពួកគេលក់ឱ្យឈ្មួញបន្ត។
លោកថា៖ «អ្នកកាប់ជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ហ្នឹង ខ្ញុំបានជួបផ្ទាល់។គាត់យកទៅលក់ឱ្យឈ្មួញ តែខ្ញុំមិនបានសួរនាំច្រើនទេ»។
សកម្មជនការពារព្រៃឡង់នៅខេត្តព្រះវិហារម្នាក់ទៀត លោក ស្រី ថី ដែលបានចុះល្បាតដែរនោះ សង្កេតឃើញថា ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលរវល់រឿងដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ក៏នៅតែបន្តកើតមាន។
បន្ថែមលើនេះ លោកថា រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសពីការដាក់ពង្រាយមន្រ្តីចុះល្បាតនៅតំបន់ព្រៃឡង់ដែរ តែលោកថាវិធានការនេះ មិនអាចការពារព្រៃឈើបានទេ បើមិនពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានល្អនោះ។
លោកថា៖ «ការបារម្ភចេះតែបារម្ភហើយ ព្រោះមើលទៅវា! អាកំណើននៃការកាប់បំផ្លាញនៅតែមាន! ថាមិនកើត ក៏នៅតែមានដែរ អាកន្លែងកាប់ឈើហ្នឹង។ ទោះមានកិច្ចសហការជាមួយអាជ្ញាធរមែន ក៏ប៉ុន្តែខ្វះចន្លោះវានៅតែមាន! ថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរបរិស្ថាននៅមានការខ្វះចន្លោះ និងកម្សោយនៃការអនុវត្តច្បាប់លើជនទុច្ចរិតទាំងនោះ»។
ទោះយ៉ាងណា អនុប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ លោក មាស ញឹម បានលើកឡើងថា មន្រ្តីបរិស្ថានបាននិងកំពុងសកម្មក្នុងការចុះបង្រ្កាបបទល្មើសព្រៃឈើ ហើយចំពោះការរកឃើញរបស់សកម្មជនព្រៃឈើនេះ មន្ត្រីជំនាញនឹងចុះស្រាវជ្រាវបន្ថែម និងមានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់ បើមានករណីកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់នេះពិតមែន។
លោកថា៖ «ខ្ញុំបានដាក់ព័ត៌មានទៅប្រធានការិយាល័យហើយ ឱ្យមន្រ្តីស្រាវជ្រាវទៅរកគោលដៅ និងទីតាំង ថាវាកើតឡើងនៅកន្លែងណា ហើយបើសិនជាជួបមែន គឺខ្ញុំរឹតបណ្តឹង និងអនុវត្តច្បាប់ ១០០ភាគរយ ហើយឆ្លើយតបទៅបងវិញ បើសិនពួកខ្ញុំបានទៅជួប និងមានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់»។
កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់បានចេញបញ្ជាដោយម៉ឺងម៉ាត់ ឱ្យទប់ស្តាត់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព។
លោកថា៖«ខ្ញុំសុំចេញបញ្ជាឱ្យបណ្ដាសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ អនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានតឹងរ៉ឹងបំផុត ចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ[…] ហើយក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ត្រូវពង្រឹងនិងបង្កើនកិច្ចសហការក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវនិងវិជ្ជាជីវៈ»។
យ៉ាងណា មន្រ្តីគោលនយោបាយ និងតស៊ូមតិ អង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍ កញ្ញា ហេង គឹមសួ យល់ថាការដែលធ្វើឱ្យបទល្មើសព្រៃឈើបន្តកើតមានឥតស្រាកស្រាន្ត ដោយសារកម្សោយនៃការអនុវត្តច្បាប់ និងការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់សកម្មជន និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន ក្នុងការចុះល្បាត។
កញ្ញាថា៖ «ដើម្បីឱ្យការសន្យាការពារព្រៃឈើឱ្យបានមែនទែន គឺរដ្ឋាភិបាលគួរតែការពារព្រឈើបែបមែនទែន ហើយដាក់ទោសទណ្ឌទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្តិបទល្មើស ហើយស្រាវជ្រាវឱ្យខ្លាំងបំផុតចំពោះអ្នកនៅពីក្រោយខ្នង ដូចជាឈ្មួញធំៗជាដើម។ ហើយរឹងបណ្តឹងច្បាប់ ហើយ ខ្ញុំគិតថា មន្រ្តី ក៏ដូចជាក្រសួងពាក់ព័ន្ធ គួរតែចុះទៅអនុវត្តផ្ទាល់ទៅដល់ក្នុងព្រៃថា តើពិតជាមានបទល្មើសមែន ឬក៏អត់ ជាជាងគ្រាន់តែមើលពី អបហ្វីស (office) ទៅ»។
ព្រៃឡង់មានផ្ទៃដីជាង ៤៣ម៉ឺនហិកតា គ្របដណ្ដប់លើខេត្តចំនួន៤ គឺខេត្តព្រះវិហារ កំពង់ធំ ក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង។ ព្រៃឡង់ជាព្រៃធំជាងគេនៅកម្ពុជា ហើយត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកំណត់ជាតំបន់ការពារ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦៕
ដោយ៖ ទួក ពិសិដ្ឋ

